AI is volop in beweging, maar veel organisaties zijn nog zoekend: wat is hype, wat is ruis – en waar kun je nú al concreet waarde creëren? Cipher-directeur en AI-expert Tom Kleijkers deelt een paar heldere inzichten: van hardnekkige misverstanden tot praktische stappen die je als organisatie nu kunt zetten richting waardevolle AI-toepassingen.
Wat zie jij als het grootste misverstand over AI op dit moment?
Tom:
“In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, gaat werk met AI niet ‘vanzelf’. Slim gebruik van AI vraagt om een goede architectuur, een doordachte inrichting van data én – ja, nog steeds – handwerk in het proces. Zeker wanneer je AI inzet voor specifieke taken, moet je je model trainen en afstemmen.
Nieuwsuur bracht onlangs nog een item over hoeveel mensenwerk er achter AI schuilgaat. Voor systemen zoals ChatGPT worden miljoenen uren besteed aan het labelen van data. Het gaat dus niet vanzelf, ook niet binnen je eigen organisatie.
Je moet investeren om de echte meerwaarde uit AI te halen. Maar als je die meerwaarde eenmaal hebt, kun je AI inzetten om software beter te laten aansluiten op de gebruiker. En dán maakt AI het werk echt makkelijker, sneller en vooral menselijker.”
Wat gaat er volgens jou verdwijnen uit onze dagelijkse manier van werken?
“Onze interactie met computers is nu nog vooral actie–reactie. We stellen een vraag, klikken op een knop en krijgen een scherm terug. Elke zoekopdracht is bewust en elke stap kost tijd. Als je online een reis boekt, ga je eerst naar aanbieder A, daarna naar aanbieder B, vul je overal opnieuw dezelfde gegevens in – datum, bestemming, aantal personen, type verblijf. Het werkt, maar het is omslachtig en totaal niet gebruiksvriendelijk.
Met AI verandert dat fundamenteel. Je geeft straks één keer aan wat je zoekt en wanneer je wilt gaan. Een AI-agent kent je gezin, je voorkeuren en je budget al en gaat automatisch aan de slag. Niet alleen bij één aanbieder, maar overal tegelijk. Je krijgt vervolgens direct de beste opties – compleet afgestemd op jou.
Misschien laat die AI-agent daarna zelfs een gepersonaliseerde brochure drukken die op je deurmat valt, of kijk je ’s avonds op de bank een op maat gemaakte ‘3 op Reis’-aflevering met jouw favoriete bestemmingen en bijpassende vakantiehuizen. Minder klikken, meer gemak. AI maakt informatie niet alleen sneller, maar echt persoonlijk.”
Welke concrete processen binnen het groot-MKB worden volgens jou als eerste écht makkelijker door AI?
“Iedereen wil graag af van saaie administratieve taken zoals uren schrijven of declaraties invoeren. Logisch. Toch zijn dit vaak taken die heel precies moeten gebeuren, waardoor AI daar ook risico’s met zich mee kan brengen. Wat veel organisaties vergeten, is dat de echte winst vaak zit in taken die nu maar af en toe worden uitgevoerd, juist omdat ze zoveel tijd kosten. Denk aan het checken van achtergrondinformatie van een lead, het laten tegenlezen van een rapport of het maken van een rapportage over het gebruik van een app.
Dit soort werkzaamheden kun je uitstekend automatiseren met AI. Het mooie is: daardoor kun je ze ineens elke dag doen, in plaats van één keer per maand of alleen ‘als er tijd voor is’. Zo verschuift AI niet alleen vervelende taken, maar maakt het je organisatie structureel slimmer en consistenter.”
Wat heeft jou persoonlijk het meest verrast in deze ontwikkeling van software → AI?
“Door AI te gebruiken krijgt iedereen eigenlijk een set ‘power-skills’. Ik kan bijvoorbeeld goed programmeren, maar ben niet in elke programmeertaal thuis. Dankzij de combinatie van mijn eigen kennis en AI kan ik nu veel sneller in een onbekende taal een bug opsporen en oplossen.
Zoals bij elke hype blijft een groot deel van de aandacht hangen in de eerste fase: het schrijven van prompts naar een LLM (Large Language Model – een geavanceerd AI-systeem dat menselijke taalbegrijpt en genereert, zoals ChatGPT). Handig, maar nog steeds gewoon input-output.
De échte kracht van AI ontstaat pas wanneer je die stap voorbijgaat en gaat automatiseren met behulp van agents die zelfstandig specifieke taken uitvoeren binnen je systemen. Dán maak je impact: processen die mensen verrassen, werk dat ineens dagen sneller gaat, en tijdwinst die elke dag voelbaar is.Het vraagt wel om anders denken. Niet: “Hoe vraag ik iets slim aan AI?”, maar: “Hoe richt ik mijn proces zó in dat AI zelf aan het werk kan?” Dat is het verschil tussen gimmick en gamechanger.”
Wat kunnen bedrijven nú al doen om zich voor te bereiden op dit nieuwe tijdperk?
“Zoals gezegd: je basis moet op orde zijn. AI kan alleen waarde leveren als je data klopt, goed gestructureerd is en je zelf eigenaar bent van je bedrijfsinformatie. Dat is stap één. Werk je nog met papieren formulieren of versnipperde Excel-bestanden? Dan wordt AI toepassen vanzelf ingewikkeld. Eerst digitaliseren, pas daarna automatiseren.
Vervolgens draait het om mindset. Zorg dat mensen binnen je organisatie kunnen experimenteren, maar wel in een veilige omgeving met duidelijke kaders. Als medewerkers zelf ervaren wat AI kan, ontstaan de beste ideeën vanzelf – niet omdat je ze oplegt, maar omdat ze er in de praktijk écht waarde van merken. Dat is het moment waarop AI geen trucje meer is, maar een hulpmiddel dat iedereen vooruithelpt.”
Lees ook: AI opent deuren naar software die eerst onmogelijk was
